สมเด็จพระสังฆราชเจ้าแห่งกรุงรัตนโกสินทร์

สมเด็จพระสังฆราชเจ้าแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เนื่องจากมีผู้ถามว่า สมเด็จพระสังฆราชที่เป็นเจ้าในพระบรมวงศ์ นั้น มีกี่พระองค์ และเพราะอะไรบางพระองค์จึงเรียกว่า สมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ สมเด็จพระสังฆราชที่ทรงเป็นเจ้านั้น ออกพระนามกันว่า 'สมเด็จพระสังฆราชเจ้า' ส่วนสมเด็จพระสังฆราชที่ทรงเป็นสามัญชน ออกพระนามว่า 'สมเด็จพระสังฆราช' สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เมื่อยังทรงเป็น พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้ามนุษยนาคมานพ ในรัชกาลที่ ๕ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ในกรุงรัตนโกสินทร์ มี ๕ พระองค์ คือ สมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ ๗ ที่ ๘ ที่ ๑๐ ที่ ๑๑…

๑๘ ก.ย. ๒๕๕๒ ๒๕

หมอชีวกโกมารภัจจ์ (ตอนที่ 3) รักษาริดสีดวงทวาร

หมอชีวกโกมารภัจจ์ (ตอนที่ 3) รักษาริดสีดวงทวาร คราวหนึ่งพระเจ้าพิมพิสาร ทรงประชวรเป็นริดสีดวงทวาร พระโลหิตไหลออกมาเปื้อนพระภูษาอยู่เป็นประจำ เวลาเสด็จไปปฏิบัติพระราชกรณียกิจหรือเสด็จออกราชการในที่ใดๆ พระโลหิตก็จะเปื้อนพระภูษาอยู่อย่างนั้น จนบรรดาสนมน้อยใหญ่ทั้งหลายพากันแอบกระซิบกระซาบอย่างสนุกสนานว่า เวลานี้พระเจ้าแผ่นดิน ทรงมีระดู สงสัยทรงมีต่อมพระโลหิตเหมือนกับพวกเรา อีกไม่นาน คงจะมีพระประสูติกาลเป็นแน่ เสียงกระซิบกระซาบนั้นแพร่ไปถึงพระกัณณ์ของพระองค์ แม้ไม่ทรงพระพิโรธแต่ต้องทรงเขินอายบรรดาสนมน้อยใหญ่ของพระองค์เป็นอย่างมาก วันหนึ่งเมื่อพระอภัยราชกุมารเข้าเฝ้าจึงรับสั่งว่า อภัยเอ๋ย ตอนนี้ พ่อเป็นริดสีดวงทวารอย่างแรง เลือดไหลไม่หยุดเลย เวลาไปไหนมาไหน เลือดไหลเปรอะผ้าหมดเลย นางสนมพากันเยาะเย้ยพ่อว่า พ่อมีประจำเดือนและมีต่อมโลหิต ไม่นานพ่อคงจะคลอด พ่อได้ยินแล้วอายนะลูกนะ ลูกมีหมอที่เชี่ยวชาญทางนี้บ้างไหม ถ้ามีช่วยเชิญมารักษาพ่อทีเถิด เจ้าชายอภัยกราบทูลว่า ข้าพระองค์มีลูกในอุปถัมภ์คนหนึ่ง ได้ไปเรียนแพทย์จบมาจากตักกสิลา ยังเป็นหนุ่ม…

๑๘ ก.ย. ๒๕๕๒ ๕,๒๖๗

หมอชีวกโกมารภัจจ์ (ตอนที่ 2) เริ่มรักษาคนไข้

หมอชีวกโกมารภัจจ์ (ตอนที่ 2) เริ่มรักษาคนไข้ หมอชีวกเรียนจบแพทย์แล้ว ได้กราบลาอาจารย์ทิศาปาโมกข์เดินทางกลับกรุงราชคฤห์บ้านเกิดเมืองนอน ที่ได้จากมาเป็นเวลาหลายปี แต่ระยะทางจากเมืองตักกสิลาไปยังกรุงราชคฤห์ห่างไกลมาก ประกอบกับถนนหนทางสัญจรก็ทุรกันดาร ต้องรอนแรมเดินทางหลายวันกว่าจะพบหมู่บ้านร้านตลาดสักครั้งหนึ่ง แล้วต้องตะบึงเข้าสู่เส้นทางที่ยากลำบากต่อไป นอกจากหนทางที่สัญจรขรุขระเป็นหลุมเป็นบ่อ ต้องย่ำโคลนตมไปอย่างทุลักทุเลในฤดูฝนแล้ว เมื่อแดดส่องแรงไม่นานฝุ่นคละคลุ้งเกาะติดตามใบหน้า เนื้อตัวเหมือนหุ่นดินปั้นเดินได้แล้ว ยังต้องเผชิญหน้ากับสิงสาราสัตว์ที่ไม่เคยพบเคยเห็นอีกมากมาย แม้จะไม่มีสัตว์ตัวใดมุ่งเข้ามาทำร้าย แต่ก็ทำให้หวาดกลัวและอกสั่นขวัญแขวนไม่น้อยเหมือนกัน ด้วยสภาพภูมิประเทศที่เป็นป่าเป็นดงพงไพรห่างไกลถิ่นฐานบ้านเรือนดังกล่าว อาจารย์หมอจึงได้จัดเครื่องเดินทางพร้อมเสบียงอาหารที่เก็บไว้รับประทานได้นานจำนวนหนึ่ง ที่พอแก่การยังชีพในช่วงการเดินทางระยะต้นเท่านั้นให้แก่หมอคนใหม่ที่เพิ่งออกเดินทางจากสถาบันการศึกษาด้วยความภาคภูมิใจในความรู้ที่ได้รับมาจากอาจารย์อย่างหาค่ามิได้ ตั้งใจจะใช้ความรู้เหล่านี้รักษาเพื่อนมนุษย์ที่ได้รับความทุกข์ทรมานจากโรคภัยไข้เจ็บอย่างไม่เลือกหน้า เมื่อหมอชีวกดั้นด้นผ่านป่าดงพงไพรและถิ่นแห้งแล้งกันดาร ก็เข้าสู่เขตแดนของเมืองสาเกต ก้าวแรกที่หมอชีวกได้สัมผัสดินแดนแห่งนี้ก็รู้สึกได้ถึงความอุดมสมบูรณ์สงบร่มเย็นของอาณาประชาราษฎร์ได้เป็นอย่างดี ยิ่งเดินเข้าใกล้ตัวเมืองเท่าไร ก็ได้เห็นผู้คนเดินขวักไขว่ไปมาค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้าต่างๆ ส่งเสียงซื้อขายและต่อรองราคากันอย่างสนุกสนาน แสดงถึงความปกติสุขของคนที่นี้ได้อย่างดี เสบียงอาหารที่อาจารย์หมอใหญ่เตรียมมาให้ก็หมดลงพอดี ครั้นจะเดินผ่านเมืองไปโดยไม่แวะชมตลาดเสียเลยก็จะไม่มีอะไรยังชีพในมื้อต่อไป แต่พอมาตรวจตราเงินทองก็ไม่มีติดตัวเลยแม้แต่น้อย การที่จะหาเสบียงเพิ่มเติมได้ต้องมีเงินทองซื้อข้าวของอย่างเพียงพอ จึงคิดว่า…

๑๘ ก.ย. ๒๕๕๒ ๓,๘๒๓

หมอชีวกโกมารภัจจ์ (ตอนที่ 1)

หมอชีวกโกมารภัจจ์ (ตอนที่ 1) หมอชีวกโกมารภัจจ์ ได้รับการยกย่องให้เป็นปรมาจารย์ทางด้านแพทย์แผนตะวันออกที่ใช้สมุนไพรรักษาโรคและดูแลสุขภาพ ตัวยาสมุนไพรต่างๆ ที่แพทย์ตะวันออกสั่งสอนและใช้รักษาโรค ส่วนใหญ่มีรากฐานมาจากองค์ความรู้ที่ถ่ายทอดสืบต่อกันมาตั้งแต่ยุคหมอชีวกโกมารภัจจ์ทั้งสิ้น ด้วยเหตุนี้เอง เวลาแพทย์แผนตะวันออกจะปรุงยาแต่ละครั้งต้องไหว้ครูเพื่อรำลึกถึงหมอชีวกโกมารภัจจ์ ต้นตำรับยาสมุนไพรและครูอาจารย์ที่ได้อนุรักษ์ตำรับตำราตกทอดมาถึงปัจจุบัน หลักฐานที่บันทึกชีวประวัติและผลงานของหมอชีวกโกมารภัจจ์ไว้ ค่อนข้างละเอียด คือพระไตรปิฎก เพราะหมอชีวกโกมารภัจจ์ เป็นแพทย์ประจำองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระเจ้าพิมพิสารผู้ปกครองแผ่นดินโดยธรรมในระบอบราชาธิปไตยในยุคพุทธกาล ก่อนที่จะกล่าวถึงประวัติของหมอชีวกโกมารภัจจ์ พระไตรปิฎกได้ระบุถึงเมืองที่รุ่งเรืองมาก 2 เมือง คือเมืองมคธ และเมืองเวสาลี เมืองมคธ เป็นมหาอำนาจที่ปกครองโดยระบอบราชาธิปไตย อันมีเจ้าผู้ครองนครนามว่า พระเจ้าพิมพิสาร มีเมืองเล็กเมืองน้อยภายใต้ปกครองจำนวนมาก ส่วนเมืองเวสาลี มีความเจริญรุ่งเรืองด้านเศรษฐกิจ มีภูมิทัศน์สวยงาม ดังที่พรรณนาไว้ในพระไตรปิฎกว่า มีปราสาทถึง 7,000 กว่าหลัง…

๑๘ ก.ย. ๒๕๕๒ ๕,๗๒๘

การทำสามีจิกรรม เพื่อความสามัคคีกัน อยู่ร่วมกันโดยสงบสุข

การทำสามีจิกรรม เป็นธรรมเนียมของสงฆ์อย่างหนึ่งที่ภิกษุสามเณรพึงทำความชอบต่อกัน เพื่อความสามัคคีกัน อยู่ร่วมกันโดยสงบสุข การทำความชอบนี้เรียกว่า สามีจิกรรม หมายถึง การขอขมาโทษกัน ให้อภัยกัน ทุกโอกาสไม่ว่าจะมีโทษขัดข้องหมองใจกันหรือไม่ก็ตาม โอกาสควรทำสามีจิกรรมนั้น โดยนิยมมีดังนี้ ๑) ในวันเข้าพรรษา ทั้งภิกษุและสามเณรที่ร่วมอยู่วัดเดียวกันควรทำสามีจิกรรมต่อกัน เรียงตัวตั้งแต่ผู้มีอาวุโสมากที่สุด ถึงสามเณรรูปสุดท้ายในวัด ไม่ควรเว้นเพื่อความสามัคคีในวัด สำหรับที่จะทำกันในวันเข้าพรรษา บางแห่งทำหลังจากเจริญพระพุทธมนต์ จบแล้วก่อนออกจากโรงอุโบสถ แม้ทำลำดับหลังท่านก็ไม่ห้าม สำหรับวัดที่มีพระภิกษุสามเณรจำพรรษาไม่มากนักควรทำร่วมกันทั้งวัดให้เสร็จภายในโรงอุโบสถในวันเข้าพรรษานี้ ทำเรียงตามลำดับอาวุโสจากพระสังฆเถระลงมาจนถึงสามเณรรูปสุดท้าย ถ้ามีจำนวนมาก จะแบ่งทำร่วมกันเฉพาะต่อท่านผู้มีพรรษาพ้นสิบซึ่งเป็นพระเถระท่านนั้นก่อนในโรงอุโบสถ นอกนั้นแยกกับไปทำตามกุฏิโดยอัธยาศัยก็ได้การทำร่วมกันในโรงอุโบสถเป็นการแสดงหน้าที่ผู้ใหญ่ผู้น้อย และแสดงความสามัคคีในหมู่คณะ มีระเบียบที่จะพึงปฏิบัติ ดังนี้ ก) ผู้รับขมาโทษ นั่งพับเพียบหันหน้ามาทางผู้ขอขมา เมื่อผู้ขอขมากราบเริ่มประณมมือรับ…

๑๘ ก.ย. ๒๕๕๒ ๓๓,๘๘๕

สุขภาพพระสงฆ์

สุขภาพพระสงฆ์ แม้รัฐบาลจะมีโรงพยาบาลสงฆ์และตึกสงฆ์อาพาธสำหรับตรวจรักษาพระภิกษุ-สามเณรโดยเฉพาะ แต่จากการวิจัยทางด้านสาธารณสุขหลายหน่วยงาน พบว่าพระสงฆ์มีปัญหาทางด้านสุขภาพมาก โดยเฉพาะโรคทางเดินอาหาร โรคเครียด และโรคอันเนื่องจากการสูบบุหรี่ หลังจากมีการรณรงค์งดถวายบุหรี่พระสงฆ์ รวมถึงการรณรงค์วัดปลอดบุหรี่ ทำให้พระขี้ยาน้อยลง เมื่อเร็วๆ นี้ นายวิทยา แก้วภราดัย รมว.สาธารณสุข เปิดเผยถึงผลการตรวจสอบสภาวะสุขภาพพระสงฆ์ ในรอบ 2 ปี ที่ผ่านมาว่า มีพระสงฆ์ครึ่งหนึ่งสุขภาพไม่ดี และอีกครึ่งหนึ่ง สุขภาพพอผ่านเกณฑ์ ในส่วนที่สุขภาพไม่ดีนั้น พบว่ามีโรคมาก และมีปัญหาเรื่องการเข้าสู่ระบบบริการสุขภาพ เนื่องจากวิถีการดำเนินชีวิตที่ต้องอยู่ในกรอบวินัยสงฆ์ เรื่องนี้กระทรวงจะหารือกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ขอตั้งงบประมาณในการตรวจดูแลสุขภาพพระสงฆ์ หากพระสงฆ์รูปใด มีอายุเกิน 50 ปี ควรได้รับการตรวจสุขภาพปีละครั้ง…

๑๘ ก.ย. ๒๕๕๒ ๓,๘๒๒

น.ศ.อาสาสมัครอิ่มบุญ ดูแลผู้เข้าประชุมชาวพุทธโลก

น.ศ.อาสาสมัครอิ่มบุญ ดูแลผู้เข้าประชุมชาวพุทธโลก เสร็จสิ้นไปเป็นที่เรียบร้อยสำหรับการประชุมชาวพุทธนานาชาติ เนื่องในวันวิสาขบูชา วันสำคัญสากลของโลกที่ผ่านมา นับเป็นความสำเร็จหนึ่งของประเทศไทยที่สามารถรวบรวมชาวพุทธจากทั่วโลกกว่า 80 ประเทศเข้าร่วมงาน โดยเบื้องหลังความสำเร็จครั้งนี้คงต้องยกความดีความชอบให้กับหลายส่วนทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน โดยเฉพาะอีกหนึ่งส่วนสำคัญที่ฝากความประทับใจให้กับผู้ร่วมงานได้อย่างดีเยี่ยม หนุ่มสาวคนรุ่นใหม่ที่พร้อมคอยแนะนำ บริการ และอำนวยความสะดวกให้สมาชิกผู้เข้าร่วมงาน แต่ว่าพวกเขาเหล่านี้จะมีแนวคิดอย่างไรจึงได้เข้าร่วมงานดังกล่าว รวมถึงได้ประโยชน์อะไรจากการทำงานในครั้งนี้บ้าง เราลองไปฟังทรรศนะของพวกเขากัน เริ่มด้วย น้องแนน-น.ส.สิริรัตน์ สุรธนาวุฒิ นักศึกษาชั้นปีที่ 2 สาขาวิชาภาษาไทย คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) เล่าว่า รู้จักโครงการดังกล่าวโดยคำชักชวนจากพระอาจารย์ ที่มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และช่วงนั้นเป็นช่วงปิดเทอม ซึ่งอยากใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ จึงได้ขอเข้าร่วมเป็นอาสาสมัครในงานประชุมชาวพุทธนานา ชาติ…

๑๘ ก.ย. ๒๕๕๒ ๓,๕๘๖

สองล้านวัยใส เข้าสอบธรรม

สองล้านวัยใส เข้าสอบธรรม ธรรมะ หลายคนอาจมองว่ามีความสำคัญลดน้อยลงเรื่อยๆ แต่เชื่อไหมว่า เยาวชนหลายคนยังเห็นความสำคัญ ใฝ่เรียนรู้แสงสว่างแห่งปัญญา เมื่อเร็วๆ นี้ มหาเถรสมาคม แม่กองธรรมสนามหลวง และสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ จัดกิจกรรม "สอบธรรมศึกษา...สร้างความดีเพื่อพ่อหลวง" มีผู้สนใจเข้าสอบถึง 1,833,016 คน ในจำนวนนี้ ร้อยละ 90 เป็นเยาวชน นักเรียน การสอบธรรมศึกษา สานต่อพระพุทธศาสนาและสร้างความดีได้อย่างไร มาฟังทรรศนะวัยใสกัน วิริเยนะ ทุกฺขมจฺเจติ - บุคคลจะรอดพ้นความทุกข์ด้วยความเพียร พุทธศาสนสุภาษิตที่ น้องมิงค์ ด.ญ.ไพริน จเรฤทธิ์ นักเรียนชั้นป.6…

๑๘ ก.ย. ๒๕๕๒ ๔,๔๒๙

เยาวชนสนใจธรรมะ เรียนรู้ง่าย..ใช้ได้จริง

เยาวชนสนใจธรรมะ เรียนรู้ง่าย..ใช้ได้จริง การเรียนธรรมะ พระพุทธศาสนาเป็นสิ่งสำคัญอย่างหนึ่งที่หลอมรวมชาวไทยให้มีเอกลักษณ์ และหากธรรมะได้ถูกปลูกฝังให้กับเด็กๆ ก็คงจะเป็นการดีไม่น้อย มหาเถรสมาคม แม่กองธรรมสนามหลวง และสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ได้จัดกิจกรรม "สอบธรรมศึกษา...สร้างความดีเพื่อพ่อหลวง" ขึ้น ทั้งยังได้รับความสนใจมีผู้เข้าร่วมสอบถึง 1,833,016 คน ในจำนวนนี้ร้อยละ 90 เป็นเยาวชน นักเรียน ส่วนการสอบธรรมศึกษา สานต่อพระพุทธศาสนาและสร้างความดีได้อย่างไร มีทรรศนะวัยใสมาให้ติดตามกัน เริ่มที่ "มิงค์" ด.ญ.ไพริน จเรฤทธิ์ ชั้น ป.6 โรงเรียนสีตบุตรบำรุง บอกว่า หลายโรงเรียนมีการเปิดสอนและสอบซึ่งเป็นเรื่องที่ดี เพราะได้เรียนรู้เรื่องราวของพระพุทธศาสนา และสามารถประยุกต์ใช้ความรู้เรื่องอื่นๆ นอกจากนี้หลักธรรม…

๑๘ ก.ย. ๒๕๕๒ ๕,๓๖๖

หว่านพืชเช่นไรย่อมได้ผลเช่นนั้น คติประจำใจธรรมศึกษาชั้นเอก

สานิกมฺมานิ นยนฺติ ทุคฺคตึ กรรมชั่วของตนเองย่อมนำไปสู่ทุคคติ พุทธศาสนสุภาษิตแรกในข้อสอบฝึกหัดวิชากระทู้ธรรมที่ น้องเจมหรือ พรรณพนัช ปัญญาทิพย์ นักเรียนม.6 โรงเรียนสามัคคีวิทยาคม จ.เชียงราย สามารถทำได้ 100 คะแนนเต็มและเป็นจุดเริ่มต้นให้เธอสนใจเข้าร่วมสอบธรรมศึกษา จนขณะนี้เธอผ่านมาถึงนักธรรมชั้นเอก และยังคงเข้าร่วมกิจกรรม สอบธรรมศึกษา...สร้างความดีเพื่อพ่อหลวง ที่แม่กองธรรมสนามหลวง และสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ จัดขึ้นเมื่อเร็วๆนี้เจมเริ่มสอบธรรมศึกษา นักธรรมชั้นตรี ตั้งแต่เรียนชั้น ม.4 เพราะเรียนในโรงเรียวิถีพุทธ ทำให้นักเรียนมีโอกาสเรียนวิชาพระพุทธศาสนากับพระอาจารย์ ประโยชน์ที่ได้จากการเรียนธรรมศึกษา สามารถนำมาปรับใช้ได้จริงกับชีวิตประจำวัน คือ การทำสมาธิ เป็นประโยชน์ต่อการเรียน และทำประมาณวันละ 5 นาทีในช่วงเช้าหรือในช่วงวิชา โฮมรูม…

๑๘ ก.ย. ๒๕๕๒ ๕,๓๒๕
จำนวนการเข้าชม๒๐๑ครั้ง